Մարդու ուղեղում գտել են նեյրոնները «սպանողին».

Ըստ ամերիկացի հետազոտողների՝ նյարդաբանական հիվանդությունների դեպքում ուղեղի ռեցեպտորներից մեկը կարող է ազդել նեյրոնների վրա՝ ոչնչացնելով դրանք: Խոսքը N3A ռեցեպտորի մասին է, որը պատկանում է NMDA ռեցեպտորների ընտանիքին, ինչը կարեւոր է ուսման ու հիշողության համար: Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ, ի տարբերություն այս խմբի այլ ռեցեպտորներ, N3A -ն իր աշխատանքում այլ մեխանիզմներ նույնպես գործարկում է:

Կաթվածները, էպիլեպտիկ նոպաները, գանգուղեղային վնասվածքներն ու շիզոֆրենիան հանգեցնում են նեյրոնների շուրջը կայուն ու տարածված թթվայնության:

«Մենք հայտնաբերել ենք, որ թթվայնությունն ունակ է ակտիվացնել քնած N3A ռեցեպտորները, ինչով էլ հենց նրանք տարբերվում են NMDA խմբի մյուս ռեցեպտորներից»,- պատմել է հետազոտող Գաբրիելա Կ. Պոպոսկուն ԱՄՆ Բուֆալոյի համալսարանից

Քանի որ կաթվածից կամ էպիլեպտիկ նոպայից հետո ուղեղում թթվայնությունը բարձրանում է, N3A ռեցեպտորների ակտիվացումը կարող է լինել պատճառներից մեկը, թե ինչու են նեյրոնները մահանում նման դեպքերում:

Ռեցեպտորների «արթնանալը» հանգեցնում է նրան, որ նեյրոններն ավելի զգայուն են դառնում նեյրոտրանսմիտեր գլուտամատի նկատմամբ, որը որոշակի հանգամանքներում ունակ է ոչնչացնել նյարդային բջիջները:

Նաեւ նշում են, որ շիզոֆրենիայով տառապողների ուղեղում ավելի շատ N3A սպիտակուց կա:

Բարձր թթվայնության դեմ պայքարի ու ռեցեպտորների վրա ազդելու միջոցների որոնումը կարող է օգնել կաթվածից ու էպիլեպտիկ նոպաներից հետո ուղեղի վնասվածքը կանխելուն, կարծում են հետազոտողները:

Գիտական աշխատության արդյունքների մասին հոդվածը հրապարակվել է Scientific Reports. ամսագրում:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ